موزه‌ مدرن استانبول؛ بنایی که رنزو پیانو و آروپ با نگاهی نو به جهان معرفی کردند

معرفی پروژه

معماران: گروه طراحی ساختمان رنزو پیانو و آروپ

سال ساخت: 2023

مساحت: 15000 مترمربع

مکان پروژه: استانبول، ترکیه

موزه‌ مدرن استانبول در محله تاریخی بی‌اوغلو، کنار تنگه بسفر و روبه‌روی سلطان‌احمد قرار دارد. ساختمان جدید که توسط گروه طراحی ساختمان رنزو پیانو طراحی شده، در کنار یک پارک قرار دارد و به یک مرکز فرهنگی برای مردم شهر و گردشگران تبدیل شده است. این پارک مثل یک سپر، موزه و ساحل را از سر و صدای خیابان‌های شلوغ اطراف دور نگه می‌دارد و به‌عنوان یک فضای سبز نفس تازه‌ای به منطقه گالاتا می‌بخشد.

معماری و عملکرد موزه مدرن استانبول: ترکیبی از هنر، فضاهای فرهنگی و چشم‌اندازهای بی‌نظیر

موزه مدرن استانبول با مساحتی حدود ۱۵ هزار مترمربع در پنج طبقه ساخته شده است؛ سه طبقه بالای زمین و دو طبقه زیرزمین. این موزه هم مجموعه‌های دائمی و هم نمایشگاه‌های موقت را در خود جای می‌دهد و به‌عنوان یک مرکز فرهنگی پویا برای مردم محلی و گردشگران عمل می‌کند. در طبقه همکف، کافه، کتاب‌فروشی، کتابخانه، بخش‌های اطلاع‌رسانی موزه قرار دارند.

یک پلکان مرکزی تمام طبقات را به هم متصل می‌کند؛ از سینمای زیرزمین گرفته تا گالری‌های بالایی. لابی هر طبقه چشم‌انداز وسیعی به تنگه بسفر و پارک دارد و ارتباطی باز و کامل از شمال به جنوب برقرار می‌کند. طبقه اول شامل گالری‌های عکاسی، سالن‌های چندمنظوره و دفاتر کارکنان است. رستوران موزه نیز در امتداد نمای جنوبی، چشم‌اندازی بی‌نظیر به تنگه بسفر دارد که از تراس آن قابل تماشاست. در طبقه دوم، که همان چشم‌انداز وسیع را از محور لابی ارائه می‌دهد، سالن‌های اصلی نمایشگاه موزه قرار گرفته‌اند؛ ۳۳۰۰ مترمربع فضای باز و انعطاف‌پذیر که با سازه ستون‌های بتنی صنعتی تعریف شده است. یک پلکان به بام ۴۵۰ مترمربعی منتهی می‌شود که روی صفحه‌ای کم‌عمق از آب شناور است؛ سطح آب نور طبیعی را بازتاب می‌دهد، ارتباط بصری با تنگه بسفر ایجاد می‌کند و نور را مجدد به داخل ساختمان می‌تاباند.

ترکیبی پویا از طبیعت، فناوری و معماری

تراس ساختمان، بخش‌های مکانیکی آن را به نمایش می‌گذارد، از جمله آنتنی که با وزش باد حرکت می‌کند و چشم‌اندازی ۳۶۰ درجه ارائه می‌دهد؛ جایی که آسمان و آب در فضایی خاص به هم می‌رسند. الهام‌گرفته از درخشش تنگه بسفر، سازه اصلی روی لابی شیشه‌ای فرورفته‌ای قرار گرفته که رو به خط ساحلی است. پنل‌های فلزی ساختمان نسبت به تغییر نور خورشید و انعکاس آب واکنش نشان می‌دهند. در دو سمت شرق و غرب، ساختمان فضاهای دوطبقه‌ای ایجاد کرده که فعالیت‌های درون خود را محافظت می‌کنند و قاب‌هایی از مناظر شهر قدیم در غرب و مجموعه گالاتاپورت در شرق ارائه می‌دهند. راه‌پله‌های اضطراری نمایان، که از طریق مسیرهای خارجی قابل دسترسی هستند، به نمای ساختمان عمق می‌بخشند. سیستم ستون‌های بتنی، تقویت‌شده با مهاربندی‌های فلزی ضربدری، پایداری سازه را در برابر زلزله تضمین می‌کند. در سطح همکف، ستون‌های دایره‌ای و کانال‌های مکانیکی استوانه‌ای قرار گرفته‌اند و منظره‌ معماری چشمگیر بین پارک و دریا ایجاد می‌کنند.

نمای درخشان

در ورودی تنگه بسفر، نخستین طراحی رنزو پیانو در ترکیه شکلی شبیه به بدنه کشتی دارد و با نمایی فلس‌مانند و براق پوشیده شده است. پنل‌های فلزی سه‌بعدی به شکلی هنرمندانه بازتاب نور بر سطح آب را به بازی می‌گیرند و پوسته‌ای بیرونی برای ساختمان می‌سازند که با تغییر موقعیت خورشید، ظاهر آن نیز دگرگون می‌شود.

ساختمانی انرژی کارا با معماری پایدار

معماری پایدار در طراحی موزه مدرن استانبول کاملاً مشهود است. از جمله ویژگی‌های صرفه‌جویی در انرژی می‌توان به پنجره‌های سه‌جداره اشاره کرد که از ورود حرارت خارجی به داخل ساختمان جلوگیری می‌کنند. همچنین، سیستم تامین انرژی‌های تجدیدپذیر مانند پنل‌های فوتوولتائیک که حدود ۷٪ از برق ساختمان را تولید می‌کنند، در نظر گرفته شده است. برای ایجاد تجربه‌ای دلپذیر برای بازدیدکنندگان، گالری‌های موزه مجهز به سیستم تهویه با حجم هوای متغیر (VAV) و سیستم مدیریت ساختمان (BMS) هستند که عملکردی بهینه و کم‌مصرف دارند.

یک سامانه مرکزی آب دریا، کل مجموعه—از جمله گالاتاپورت—را تامین می‌کند و هم به عنوان سیستم سرمایش و هم گرمایش موزه عمل می‌کند، که مطابق با استانداردهای صرفه‌جویی انرژی محلی و اروپایی است. این منبع انرژی تجدیدپذیر باعث حذف استفاده از دستگاه‌های خنک‌کننده هوا شده ، ردپای کربنی ساختمان را کاهش می‌دهد و مصرف آب را به شکل چشمگیری کم می‌کند. معماران  با مشاور LEED پروژه گالاتاپورت همکاری نزدیکی داشتند تا طرح مشترکی برای گالاتاپورت و موزه مدرن استانبول ارائه دهند و در نهایت موفق به دریافت گواهینامه LEED طلایی شدند.

افتخارات بین‌المللی برجسته موزه مدرن استانبول