معرفی پروژه
معماران: HNTB
سال: ۲۰۱۴
عکاسان: Jim Simmons، Alise O’Brien
تولیدکنندگان: Atlas Schindler، ASC Steel، Clark Pacific، Construction Specialties
مهندس سازه: Magnusson Klemencic Associates
طراح نور: WSP Group
مهندس عمران: GHD
معمار منظر: Guzzardo Partnership Inc.
دستهبندی: ورزشگاهها
مهندس A/V، پخش و امنیت: Wrightson, Johnson, Haddon and Williams Inc.
مشاوران ایمنی و مقررات ساختمانی: FP&C Consultants
حملونقل عمودی (آسانسور و …): Persohn Hahn
مشاور چمن: Lloyd Consulting Group
مشاور نمای شیشهای (Curtain Wall): DVV Associates
مشاور طراحی رستوران: AvroKO
مشاور آشپزخانه رستوران: SSA
طراح موزه: C7A
مشاور هنر: Sports and The Arts
برندینگ: Infinite Scale
پیمانکار طراحی و ساخت: TDJV (Turner Devcon Joint Venture)
تابلوها و مسیریابی: Infinite Scale
شهر: سانتا کلارا
کشور: ایالات متحده
طراحی ورزشگاه لیوایز برای میزبانی رویدادهای ورزشی و فرهنگی
ورزشگاه جدید تیم سانفرانسیسکو فورتیناینرز با ظرفیت ۶۹ هزار نفر، بهعنوان یک مجموعه چندمنظوره برای ورزش و سرگرمی طراحی شده است. این ورزشگاه علاوه بر میزبانی مسابقات خانگی این تیم، قابلیت برگزاری طیف گستردهای از رویدادهای مهم از جمله مسابقات سوپربول، رقابتهای لیگ برتر فوتبال آمریکا (MLS)، کنسرتهای بزرگ و همچنین نشستها و همایشهای مرتبط با مرکز همایشهای سانتا کلارا را دارد.
این ویژگی، ورزشگاه لیوایز را به مقصدی فراتر از یک استادیوم ورزشی تبدیل کرده و امکان استفاده از آن در طول سال برای رویدادهای مختلف را فراهم کرده است.
طراحی پایدار ورزشگاه لیوایز و بهرهگیری از زیرساختهای شهری
محدودیت عرض زمین پروژه، تیم طراحی را بر آن داشت تا جبهه اصلی ساختمان را در امتداد خیابانهای اطراف جانمایی کند. نتیجه این تصمیم، شکلگیری یک گذرگاه شهری (Urban Arcade) در پیرامون ورزشگاه است که در امتداد آن فروشگاهها و رستورانها قرار گرفتهاند.
این گذرگاه، مرکز همایشهای سانتا کلارا، دو هتل موجود، ساختمانهای عمومی و محلههای مسکونی اطراف را به ورزشگاه متصل میکند و پیوندی منسجم میان پروژه و فضای شهری ایجاد میکند. به این ترتیب، ورزشگاه تنها یک مقصد ورزشی نیست، بلکه به بخشی فعال از زندگی روزمره شهر تبدیل شده است.
طراحی پایدار ورزشگاه لیوایز با بام سبز و فناوریهای نوین
یکی از مهمترین ویژگیهای ورزشگاه لیوایز، توجه ویژه به اصول طراحی پایدار و کاهش مصرف انرژی است. علاوه بر اجرای بام سبز، در این مجموعه از سامانه زمین گرمایی برای صرفهجویی در مصرف انرژی، سیستم استفاده مجدد از آب و پنلهای خورشیدی (فوتوولتائیک) برای تولید برق استفاده شده است.
این مجموعه با بهرهگیری از این فناوریها به گونهای طراحی شده است که به نخستین ورزشگاه با تراز خالص صفر در مصرف برق (Net Zero Electricity) تبدیل شود؛ دستاوردی که نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی و اثرات زیستمحیطی ساختمان دارد.
از دیگر افتخارات این پروژه، دریافت گواهینامه LEED Gold است. ورزشگاه لیوایز نخستین ورزشگاه لیگ ملی فوتبال آمریکا (NFL) محسوب میشود که موفق به کسب این گواهینامه معتبر در حوزه ساختمانهای پایدار شده است.
معماری ورزشگاه لیوایز با الهام از آمفیتئاترهای روم باستان
از منظر معماری، طراحی ورزشگاه لیوایز از سازمان فضایی آمفیتئاترهای روم باستان الهام گرفته است. شاخصترین عنصر این مجموعه، برجی پنجطبقه است که سوئیتهای اختصاصی، فضاهای ویژه تماشاگران، باشگاهها، جایگاه خبرنگاران و یک بام سبز قابل دسترس را در خود جای داده و همچون نقطه کانونی مجموعه عمل میکند.
در دو سوی این برج، دو میدان باز بزرگ قرار گرفته است که تماشاگران از طریق آنها به سمت جایگاههای خود هدایت میشوند. این مسیرهای حرکتی، علاوه بر تسهیل دسترسی، چشماندازهای زیبایی از تپهها و درههای اطراف را در اختیار بازدیدکنندگان قرار میدهند و تجربه حضور در ورزشگاه را بهبود میبخشند.
سازماندهی فضاهای داخلی ورزشگاه لیوایز برای ارتقای تجربه تماشاگران
راهروی اصلی ورزشگاه به گونهای طراحی شده است که غرفههای خدماتی، بخش فروش مواد غذایی و سرویسهای بهداشتی در مرکز آن قرار گرفتهاند و این مسیر را به دو بخش مجزا تقسیم میکنند؛ یک سمت با دید مستقیم به زمین مسابقه و سمت دیگر با چشمانداز تپههای اطراف.
طراحی ورزشگاه با در نظر گرفتن اقلیم مدیترانهای نیمهگرمسیری منطقه انجام شده است. به همین دلیل، در نماهای شمالی، جنوبی و شرقی تقریباً هیچ پوسته بستهای وجود ندارد. این رویکرد امکان بهرهگیری حداکثری از نور طبیعی، تهویه مناسب و جریان آزاد هوا را فراهم کرده و نیاز به استفاده از سیستمهای مکانیکی را کاهش میدهد.
در ساعات شب نیز اسکلت سازهای ورزشگاه تا حد زیادی در پسزمینه محو میشود و حرکت پیوسته تماشاگران در راهروها، پلکانها و پلهبرقیها، نمایی پویا و زنده به ساختمان میبخشد. این تعامل میان معماری، نور و حضور انسان، هویت بصری منحصربهفردی برای ورزشگاه ایجاد کرده است.
سیستم سازهای ورزشگاه لیوایز و تأثیر آن بر طراحی معماری
بیان معماری ورزشگاه لیوایز بر نمایش صریح و خوانای سازه استوار است. خرپاهای فولادی سفیدرنگ، ستونها، کابلها، صفحات و مهاربندها شبکهای سبک و منظم را شکل میدهند که فضاهای داخلی، سکوها، راهپلهها و رمپهای دسترسی را سازماندهی و تعریف میکند.
سازه نوآورانه این ورزشگاه با افزایش فاصله میان دهانههای ستونها نسبت به نمونههای متداول، امکان ایجاد فضاهای بازتر و انعطافپذیرتر را فراهم کرده است. همچنین کابلهای باریکی که در میان دهانهها بهکار رفتهاند، ضمن حفظ ظرافت بصری سازه، مقاومت لازم در برابر بارهای سازهای و نیروهای ناشی از زلزله را تأمین میکنند.
انعطافپذیری طراحی ورزشگاه لیوایز و آمادگی برای فناوریهای آینده
طبقات باز و بدون مانع ورزشگاه لیوایز باعث شدهاند تا چشمانداز تپههای اطراف و آسمان گسترده، به بخشی از تجربه حضور تماشاگران در ورزشگاه تبدیل شود. این طراحی علاوه بر ایجاد ارتباط بصری با محیط پیرامون، مسیرهای حرکتی وسیع و روانی را برای رفتوآمد بازدیدکنندگان فراهم میکند.
یکی دیگر از ویژگیهای مهم این پروژه، استفاده از یک سیستم ساختمانی انعطافپذیر است. اجزای مختلف ساختمان بهگونهای طراحی شدهاند که سامانههای تأسیساتی و تجهیزات فنی بتوانند بهصورت مستقل جانمایی شوند و با پیشرفت فناوری، بدون نیاز به تغییرات اساسی در ساختار ساختمان، بهروزرسانی شوند.
این رویکرد، نمادی از روحیه نوآوری و پیشرفت مستمر سیلیکونولی است؛ منطقهای که ورزشگاه در مجاورت آن قرار گرفته و همواره بهعنوان یکی از مراکز اصلی توسعه فناوری در جهان شناخته میشود.
منبع: archdaily.com
