ورزشگاه سوفای لس‌ آنجلس | معماری یکی از مدرن‌ترین ورزشگاه‌های جهان

معرفی پروژه

معماران: گروه معماری HKS
مساحت: 288000 مترمربع
سال ساخت: 2021
محل پروژه: اینگلوود، آمریکا

ورزشگاه سوفای با هدف خلق فضایی کاملاً متفاوت از هر ورزشگاه دیگری در جهان طراحی شده است؛ فضایی که بازتابی از سبک زندگی آرام و آزاد مردم جنوب کالیفرنیا باشد و در عین حال به مجموعه فضاهای شاخص سرگرمی این منطقه، که شهرتی جهانی دارند، افزوده شود.

از راهروهای روباز گرفته تا نمایشگر ویدئویی دوطرفه ۳۶۰ درجه که بر فراز زمین مسابقه قرار دارد، این ورزشگاه با مساحت ۳٫۱ میلیون فوت مربع (حدود ۲۸۸ هزار متر مربع) به‌سرعت به یکی از نمادهای معماری ورزشی جهان تبدیل شده است. طراحی آن با بهره‌گیری از عناصری نوآورانه انجام شده که پیش از این در هیچ مجموعه ورزشی دیگری دیده نشده بودند. این سازه که توسط گروه معماری  HKS طراحی شده، ورزشگاه خانگی دو تیم  Los Angeles Rams  و Los Angeles Chargers از لیگ ملی فوتبال آمریکا (NFL) است.

طراحی مجموعه چندمنظوره ورزشگاه سوفای

طراحی ورزشگاه سوفای برای گروه معماری HKS بسیار فراتر از یک پروژه معمول طراحی ورزشگاه بود. این پروژه فرصتی فراهم کرد تا ضمن تقویت جایگاه منطقه لس‌آنجلس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد سرگرمی جهان، مرزهای نوآوری در معماری نیز جابه‌جا شود. این مجموعه بخشی از پروژه چندمنظوره Hollywood Park در شهر اینگلوود است. در این طرح، سه فضای اصلی شامل ورزشگاه سوفای با ظرفیت ۷۰ هزار نفر (که با استفاده از جایگاه‌های متحرک قابلیت افزایش ظرفیت تا ۱۰۰ هزار نفر را دارد)، سالن YouTube Theater با ظرفیت ۶ هزار نفر و میدان American Airlines Plaza به وسعت (حدود ۱۰ هزار مترمربع)، همگی در زیر یک سقف عظیم و یکپارچه با فرمی روان و منحنی جای گرفته‌اند.

این فضاهای به‌هم‌پیوسته به گونه‌ای طراحی شده‌اند که می‌توانند به‌طور هم‌زمان میزبان رویدادهای مختلف باشند، بدون آنکه عملکرد یکدیگر را مختل کنند. همچنین، در صورت نیاز، امکان استفاده هماهنگ از تمام مجموعه برای برگزاری یک رویداد یا تولید بزرگ نیز وجود دارد. این ویژگی، Hollywood Park را به یک مقصد سرگرمی یکپارچه و انعطاف‌پذیر تبدیل کرده است که قابلیت سازگاری با انواع رویدادها را دارد.

پوسته خارجی و سازه سقف مجموعه Hollywood Park با ابعادی عظیم طراحی شده و فرمی متمایز دارد که یادآور امواج سواحل اقیانوس آرام است؛ امواجی که تنها در فاصله‌ای حدود ۵ مایل (۸ کیلومتر) از این مجموعه به ساحل می‌رسند. این سایبان نیمه‌شفاف و نفوذپذیر از بیش از ۳۵ هزار پنل آلومینیومی آنادایزشده تشکیل شده است. هر پنل متناسب با هندسه پیچیده سقف ساخته شده و به‌گونه‌ای طراحی شده که هیچ دو پنلی کاملاً مشابه یکدیگر نیستند. آزمایشگاه وابسته به گروه معماری HKS برای مدیریت این هندسه پیچیده، یک ابزار محاسباتی اختصاصی توسعه داد که قادر بود شکل منحصربه‌فرد هر پنل را پردازش کرده و یک مدل دیجیتال بسیار بزرگ و دقیق از کل پروژه تولید کند.

شهر اینگلوود نیز برای نخستین بار در ایالات متحده، به‌جای نقشه‌های کاغذی، یک مدل دیجیتال رسمی و تأییدشده را به‌عنوان مرجع قانونی صدور مجوز ساخت پذیرفت. این اقدام، نخستین نمونه استفاده از یک مدل دیجیتال به‌عنوان سند رسمی برای اخذ مجوز یک پروژه معماری در آمریکا بود. به‌کارگیری این روش، علاوه بر افزایش دقت در اجرای پروژه، به حفظ برنامه زمان‌بندی ساخت و جلوگیری از بروز خطاهای اجرایی نیز کمک شایانی کرد.

یکی از نخستین چالش‌های طراحی ورزشگاه سوفای، محدودیت‌های ارتفاعی تعیین‌شده بود. اما همین محدودیت، در نهایت به یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های معماری پروژه تبدیل شد. سکوی تماشاگران حدود ۱۰۰ فوت (نزدیک به ۳۰ متر) پایین‌تر از تراز طبیعی زمین قرار گرفته است؛ عمقی که تقریباً دو تا سه برابر بیشتر از ورزشگاه‌های چندمنظوره مشابه است.

قرارگیری بخش عمده ورزشگاه در زیر سطح زمین، آن را به عنصری تبدیل کرده که گویی در بستر سایت جای گرفته است؛ رویکردی که از ویژگی‌های معماری و توپوگرافی منحصربه‌فرد جنوب کالیفرنیا الهام گرفته شده است. سقف، سکوی تماشاگران و راهروهای پیرامونی نیز به‌گونه‌ای شکل داده شده‌اند که حس حضور در یک ورزشگاه روباز را القا کنند، در حالی که هم‌زمان انعطاف‌پذیری و کارایی یک ورزشگاه سرپوشیده را نیز حفظ می‌کنند.

اقلیم معتدل و منحصربه‌فرد منطقه نیز نقش مهمی در طراحی سقف عظیم ورزشگاه داشته است. این سقف از غشایی تک‌لایه از جنس اتیلن تترافلوئورواتیلن (ETFE) ساخته شده و از بیش از ۳۰۰ پنل تشکیل شده است. سطح ETFE  این غشا باعث کاهش جذب گرمای خورشید می‌شود، در عین حال نور طبیعی را به داخل ورزشگاه و میدان American Airlines Plaza هدایت می‌کند. به همین دلیل، فضا کیفیتی میان فضای باز و فضای سرپوشیده پیدا کرده و تجربه‌ای منحصربه‌فرد برای کاربران فراهم می‌آورد.

نوآوری‌های این ورزشگاه تنها به فضای داخلی آن محدود نمی‌شود. سامانه‌ای از نمایشگرهای LED که در سقف ورزشگاه تعبیه شده‌اند، امکان نمایش تصاویر و ویدئوها را برای مسافرانی که هنگام برخاستن یا فرود هواپیما از فرودگاه LAX از فراز مجموعه عبور می‌کنند، فراهم می‌کند. به این ترتیب، سقف ورزشگاه به بزرگ‌ترین نمایشگر تلویزیونی جهان تبدیل شده است.

طراحی اقلیمی ورزشگاه سوفای لس آنجلس

مجموعه Hollywood Park با الهام از اقلیم و ویژگی‌های طبیعی منحصربه‌فرد منطقه طراحی شده است. در این پروژه، معماری و معماری منظر با رویکردی سازگار با اقلیم شکل گرفته‌اند و عناصری مانند یک دریاچه و شبکه‌ای گسترده از فضاهای سبز، بخشی جدایی‌ناپذیر از طراحی مجموعه هستند.

طراحی روباز ورزشگاه سوفای از آب‌وهوای معتدل جنوب کالیفرنیا بهره می‌برد و به بازدیدکنندگان این احساس را می‌دهد که به‌طور هم‌زمان در یک فضای سرپوشیده و فضای باز حضور دارند. فرم معماری به گونه‌ای طراحی شده است که جریان طبیعی باد را تقویت کند، از تابش مستقیم خورشید بکاهد و در برابر بارندگی نیز محافظت ایجاد کند، در حالی که ارتباط بصری و حسی با آسمان و طبیعت پیرامون همچنان حفظ می‌شود.

بازدیدکنندگان، چه در حال حرکت در راهروهای وسیع ورزشگاه باشند و چه مسابقه را از جایگاه‌های تماشاگران دنبال کنند، از نسیم خنک اقیانوس بهره‌مند می‌شوند؛ جریانی طبیعی که حتی در روزهای گرم نیز حضور در ورزشگاه را دلپذیر و راحت می‌کند.

طراحی معماری و معماری منظر این مجموعه حاصل همکاری نزدیک گروه معماری HKS  و دفتر Studio-MLA بوده است. راهکارهای تهویه طبیعی و نورگیری طبیعی ورزشگاه با در نظر گرفتن مسیر حرکت خورشید و جهت وزش بادهای اقیانوسی در طول روز طراحی شده‌اند. این رویکرد موجب شکل‌گیری مجموعه‌ای از ریزاقلیم‌ها در بخش‌های مختلف سایت شده است؛ به‌گونه‌ای که هر قسمت شرایط محیطی خاص خود را دارد.

طراحی منظر نیز با دقت فراوان انجام شده و مانند پره‌های یک آسیاب بادی از مرکز ورزشگاه به اطراف گسترش یافته است. هر بخش از سایت با الهام از یکی از پنج جامعه گیاهی بومی جنوب کالیفرنیا طراحی شده که همگی بخشی از زیست‌بوم مدیترانه‌ای به شمار می‌روند.

• دره شرقی (East Canyon) با درختان همیشه‌سبز کوهستانی و پوشش گیاهی تیره‌رنگ شکل گرفته است.
• دره غربی (West Canyon) که به اقیانوس نزدیک‌تر است، چشم‌انداز صخره‌ها و بوته‌زارهای ساحلی چاپارال را بازآفرینی می‌کند.
• در بخش شمالی ورزشگاه، گونه‌های گیاهی مناطق بیابانی به کار رفته‌اند.
• اطراف پارک دریاچه نیز با درختان چنار و علفزارهای بلند، ویژگی‌های اکوسیستم‌های حاشیه رودخانه‌ای را تداعی می‌کند.

علاوه بر گونه‌های بومی، گیاهانی سازگار با اقلیم مدیترانه‌ای از دیگر مناطق جهان نیز در این پروژه کاشته شده‌اند. انتظار می‌رود این پوشش گیاهی، در برابر تغییرات شدید اقلیمی پیش‌بینی‌شده در آینده مقاومت بیشتری داشته باشد و به حفظ پایداری اکوسیستم محلی مجموعه کمک کند.

سازه مقاوم در برابر زلزله در ورزشگاه سوفای

چشم‌انداز جنوب کالیفرنیا این امکان را فراهم می‌کند که ساکنان و بازدیدکنندگان تنها با طی مسافتی کوتاه به سواحل، کوهستان‌ها و متراکم‌ترین ناحیه کلان‌شهری ایالات متحده دسترسی داشته باشند. با این حال، این منطقه بر روی گسل‌های فعال لرزه‌ای قرار گرفته و همواره در معرض خطر زمین‌لرزه است؛ موضوعی که گروه معماری HKS از همان ابتدای پروژه آن را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ملاحظات طراحی در نظر گرفت. سقف عظیم و مستقل ورزشگاه سوفای که بر فراز مجموعه معلق به نظر می‌رسد و اطراف آن را نیز در بر می‌گیرد، توسط ۳۷ ستون غول‌پیکر مقاوم در برابر زلزله پشتیبانی می‌شود. این سقف از سه طرف باز است و به همین دلیل، جریان طبیعی نسیم اقیانوس می‌تواند آزادانه در فضای جایگاه تماشاگران گردش کند.

یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه، استقلال سازه‌ای سقف از سایر بخش‌های مجموعه است. سقف به سکو تماشاگران، سالن YouTube Theater و میدان American Airlines Plaza متصل نیست و در نتیجه، هنگام وقوع زلزله می‌تواند به‌طور مستقل و متناسب با جابه‌جایی‌های ناشی از گسل اینگلوود  حرکت کند. این جداسازی سازه‌ای، میزان انتقال نیروهای لرزه‌ای میان اجزای مختلف مجموعه را به حداقل می‌رساند و ایمنی سازه را افزایش می‌دهد.

علاوه بر این، پیرامون ورزشگاه یک درز جداساز لرزه‌ای عظیم با عرضی تا ۱۲ فوت (حدود ۳٫۷ متر) و عمقی نزدیک به ۱۰۰ فوت (حدود ۳۰ متر) ایجاد شده است. این فضای خالی به‌عنوان یک درز جداساز عمل می‌کند و امکان حرکت مستقل اجزای مختلف سازه را در زمان زلزله فراهم می‌آورد. در صورت وقوع زمین‌لرزه، سقف و بدنه اصلی ورزشگاه هر یک به‌صورت مستقل حرکت می‌کنند و این جداساز لرزه‌ای از برخورد آن‌ها با یکدیگر جلوگیری می‌کند. این راهکار نوآورانه نقش مهمی در افزایش ایمنی سازه و حفاظت از تماشاگران در هنگام وقوع زلزله دارد.

ورزشگاه سوفای لس آنجلس مقصدی نوین برای سرگرمی و رویدادهای جهانی

ورزشگاه سوفای با عبور از مرزهای متداول طراحی در عصر دیجیتال، از پیشرفته‌ترین فناوری‌های روز بهره می‌برد. یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های آن، نمایشگر Infinity Screen ساخت شرکت Samsung است؛ نمایشگری دوطرفه و ۳۶۰ درجه که تجربه تماشای مسابقات را برای حاضران در ورزشگاه به سطحی کاملاً جدید ارتقا می‌دهد و تصاویر و رویدادهای داخل زمین را با ابعادی چشمگیر و کیفیتی بسیار بالا به نمایش می‌گذارد.

ورزشگاه سوفای و مجموعه Hollywood Park از همان آغاز بهره‌برداری، نقش مهمی در افزایش درآمدهای حاصل از گردشگری در شهر اینگلوود و مناطق پیرامون آن ایفا کرده‌اند. همچنین، محل سابق پیست اسب‌دوانی Hollywood Park در قالب این پروژه در حال توسعه است و با اجرای فضاهای جدید شامل کاربری‌های تجاری، خرده‌فروشی و مسکونی، انتظار می‌رود سهم بیشتری در رونق اقتصادی منطقه داشته باشد.